شیلات جهاد کشاورزی شهرستان بروجرد

خلاصه ای از سیمای فعالیت های اداره کل شیلات لرستان

استان لرستان با  داشتن 12% از منابع آبی کشور ومتوسط بارندگی سالانه 470 میلی متر در  منطقه کوهستانی در محدوده  رشته کوه های زاگرس  با مساحت 28215 هزار کیلومتر مربع که حدود 1/7 درصد خاک کشور را دارد در جنوب غربی ایران واقع شده است استان با دارا بودن 1593 رشته قنات،7911 دهنه چشمه،بیش از 6000 حلقه چاه عمیق و نیمه ،29 رشته رودخانه دائمی ،با طول مسیر رودخانه ای 2450 کیلومتر یکی از قطب های آبزی پروری کشور می باشد

در حال حاضر شیلات لرستان 13 درصد تولید ماهیان سردآبی کشور را به خود اختصاص داده است و بیش از 30 درصد تکثیر ماهیان سردآبی کشور مربوط به این استان می باشد.بنا براین شیلات لرستان در حال حاضر دارای رتبه اول در زمینه تکثیر ماهیان سردآبی در بین استانهای غیر ساحلی و رتبه اول تولید آبزیان پرورشی در بین استانهای غیر ساحلی می باشد.همچنین لرستان با داشتن 11 مرکز تکثیر حدود 10 درصد مزارع سردآبی کشور را در خود جای داده است.

اشتغالزایی:در حال حاضر بیش از 3900 نفر به صورت مستقیم در فعالیت های آبزی پروری استان مشغول به کار هستند

     وضعیت مجتمع های پرورش ماهیان               استان لرستان

الف:مجتمع های فعال:
1-مجتمع پرورش ماهیان سردآبی عمارت شهرستان دورود با تولید 1560 تن
2-مجتمع پرورش ماهیان سردآبی مورزرین الیگودرز با تولید 364 تن
3-مجتمع پرورش ماهیان گرم آبی سیلاخور شهرستان دورود با تولید 1100 تن

ب: مجتمع های در حال ساخت:
1- مجتمع پرورش ماهیان سردآبی چم چیت شهرستان دورود با ظرفیت اسمی700 تن
2-مجتمع پرورش ماهیان سردآبی دوآب شهرستان سلسله با ظرفیت اسمی 750 تن
3- مجتمع پرورش ماهیان سردآبی اناررود شهرستان پلدختر با ظرفیت اسمی200 تن
4- مجتمع پرورش ماهیان فیروزآباد شهرستان الیگودرز با ظرفیت اسمی 650 تنج)مجتمع های در حال مطا لعه:
تعداد مجتمع های پرورش ماهیان گرم آبی و سردآبی در حال مطالعه 10 مورد است که ظرفیت کل آنها 11000تن پیش بینی می گردد.
4- مجتمع پرورش ماهیان فیروزآباد شهرستان الیگودرز با ظرفیت اسمی 650 تن

 

               عملکرد میزان تولید ماهیان پرورشی                                 (گرم آبی،سردآبی، منابع آبی)درسال 91

   تعداد مزارع سردآبی:427 مزرعه

   تعداد مزارع گرم آبی:23 مزرعه

تعداد مزارع تکثیر ماهیان سردآبی : 11 مزرعه

(مزرعه مرکز تکثیر و پرورش شرکت قزل رود بروجرد)

 * کلید توسعه شیلات استان در گروه رشد و توسعه فرآوزده های جدید  از محصولات شیلاتی است چرا که این نوع صنایع از ارکان اصلی افزایش ،اشتغال  و ارزش افزوده می باشد.از این رو با هدف استفاده بهینه از تولیدات آبزیان استان،ایجاد و توسعه صنایع تبدیلی شیلاتی بمنظور حفظ و بهبود کیفیت ،دردسترس قرار دادن محصول،تنوع در محصولات مطابق با ذائقه مصرف کنندگان، کاهش ضایعات ایجاد ارزش افزوده و ایجاد و اشتغال و در نهایت افزایش سرانه مصرف آبزیان در استان امری ضروریست.

*افزایش سرانه مصرف محصولات آبزی در سرلوحه کاری شیلات استان قرار دارد.طبق مطالعات انجام شده در حالی که بیش از یکصد نوع غذا می توان با محصولات آبزی طبخ کرد،متاسفانه اکثر مردم جامعه فقط با شیوه سرخ کردن ماهی آشنایی دارند.که این اداره کل با اجرای کلاس های طبخ آبزیان و همچنین همایش های نقش آبزیان در سلامت جامعه و جشنواره های طبخ ماهی و با همکاری رسانه ها   سعی دارد تا شرکت کنندگان را از اهمیت فواید گوشت ماهی،خواص ویتامینی،پروتئینی و مواد معدنی آگاه و آنان را به مصرف این محصول تشویق نماید.

 *به منظور افزایش کارایی و انتقال دانش نوین به مجموعه دست اندرکاران شیلات در زمینه های مختلف ،اعم از شیوه های نوین مدیریتی و افزایش میزان بهره وری که تحول نظام مدیریت کیفیت در یک مجموعه را به دنبال دارد.شیلات استان اقدام به برگزاری کلاسهای آموزشی متنوعی در این زمینه نموده است که مهمترین هدف آن اصلاح روش های مدیریتی سنتی حاکم بر شیلات و یافتن روش غیر ضروری و حذف و کنار گذاشتن آنها از سیستم مدیریتی و استفاده از روش های بهبودمستمر کیفیت است.

*با وجود تعداد سدهای ساخته شده و یا در حال احداث استان مانند (سدآبسرده-سدکمندان-سد مروک-سد ایوشان-سد رودبار-سد دهکرد بروجرد) لرستان-سد حوضیان و سد بختیاری)پرورش ماهی قزل آلا پشت سد های احداثی یکی از بزرگترین طرح های شیلاتی استان است که با هدف استفاده بهینه از توانمندی های بالقوه منابع آبی و افزایش میزان تولید ماهی در واحد حجم منابع آبی،ایجاد اشتغال برای افراد بومی و افزایش درآمد آنان در حال بررسی می باشد و در صورت اجرای کامل این طرح می توان شاهد رونق اقتصادی چشمگیری در سطح استان بود.

*پرورش ماهی در قفس راهکاری برای افزایش تولیدات شیلاتی،ارتقاءسرانه مصرف ماهی است،این روش یکی از روش های متداول پرورش ماهی است که تولید بیشتر ،هزینه های کمتر در مقاسیه با دیگر روشهای پرورش در محیط طبیعی و نزدیک بودن طعم ومزه آبزیان با ماهیان طبیعی رودخانه و دریا از مزایای مهم آن است.که هدف از پرورش ماهی در قفس استفاده بهینه از پهنه آبی استان(مسیر بسیار زیاد رودخانه های دائمی استان و پشت سدهای استان)بدون تخریب محیط زیست هزینه تولید کمتر ،کاهش هزینه ای ساخت استخر،کانال های آبرسانی ،پمپاژ آب و همینطور عدم انجام عملیات هوادهی از دیگر مزایای پرورش ماهی در قفس می باشد.که در این راستا نیز استان نیاز به سرمایه گذاری وسیع دارد.

  *ماهیان خاویاری از خانواده تاس ماهیان می باشند،ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت آن که به واسطه تخم آنها که به خاویار یا مروارید سیاه مشهور است می باشد.گونه هایی از ماهیان خاویاری در لرستان پرورش داده میشوند ،گونه هایی چون شیب و فیل ماهی که با توجه به مقاوم بودن ماهیان خاویاری در آب و هوای لرستان ،پرورش ماهی خاویاری بسیار با صرفه است چرا که مرگ ومیر آن بسیار کم است و سرمایه گذاری در بخش پرورش ماهیان خاویاری می تواند بازده اقتصادی فراوانی داشته باشد، میطلبد که متقاضیان سرمایه گذاری در بخش شیلات را به این امر راهنمایی شوند.

 

 *توسعه افزایش تولید در واحد حجم مزارع سردآبی(توسعه عمودی)یکی از راهکارهای سهل الوصول در تحقق اهداف پیش بینی شده است.افزایش راندمان تولید بدون افزایش فاحش هزینه ها موجب رضایت پرورش دهندگان را فراهم خواهد آورد.مسلماً اجرایی کردن این بخش از توسعه استان از طریق مکانیزاسیون امکان پذیر خواهد بود.هرچند در سالهای اخیر شاهد حرکت هایی در این زمینه از سوی بخش خصوصی بوده ایم اما انسجام بخشیدن به فعالیت ها در چارچوب یک برنامه مدون وظیفه اداره کل شیلات می باشد.زمینه لازم برای سرمایه گذاری و فعالیت شرکت های خصوصی در زمینه های ادوات مکانیزه،پمپ های هوا ده،پمپ های برگشت آب،فیلترها،دستگاه های اکسیژن ساز و...... کاملا فراهم است .وبخش خصوصی می تواند در این زمینه فعالیت وسیعی در مزارع استان داشته باشد

 
 *لرستان یکی از مراکز تولید ماهیان زینتی در کشور می باشد و سهم بسزایی در صادرات در این بخش می تواند داشته باشد،به نحوی که می توان آنرا قدمی در تحول وضعیت اقتصادی بخش کشاورزی این استان دانست.آنچه مسلم است اینکه امروز ه با افزایش استقبال مردم به داشتن اکواریوم و ماهی زینتی ،زمینه فعالیت بیشتر علاقمندان به پرورش ماهیان تزیینی فراهم شده است.توسعه وتکثیر و پرورش ماهیان زینتی بویژه در منزل به عنوان مشاغل خانگی می تواند جنبه های اشتغال بسیاری از فارغ التحصیلان شیلاتی را فراهم کند .نیاز است در استان مطالعات اولیه ای جهت مکان یابی و تاسیس شهرک های پرورش ماهی تزیینی در جوار یا درون شهرک های گلخانه ای انجام شود.

 

 *با توجه به توضیحات ذکر شده نیاز شهروندان برای دسترسی آسان جهت خرید ماهی تازه و سهولت کار فروشندگان در امر فروش نیاز به راه اندازی بازارچه های عرضه مستقیم ماهی در سطح استان می باشد.راه اندازی این بازارچه ها به اهداف اصلی که تسهیل در کنترل قیمت ها و نظارت بهداشتی بر نحوه عرضه محصولات شیلاتی است نیز خواهیم رسید در این مورد نیز سرمایه گذاری خاص بخش خصوصی را در استان طلب می کند.

*با توجه به افزایش تولید ماهیان سردآبی در استان ،افزایش سطح تحت پوشش بیمه ضروری و انکار ناپذیر است به ویژه اینکه درصد زیادی از این افزایش تولید بواسطه بکارگیری ادوات و تجهیزات هوادهی و بالابردن میزان تولید در واحد سطح بوده و این عملیات توام با افزایش ریسک تلفات خواهد بود *در کنار وجود ظرفیت ها و امکانات بالایی که در بخش های مختلف شیلات در استان وجود دارد،متاسفانه موانعی هم در مسیر به حداکثررسیدن تولیدات شیلاتی و باالفعل شدن تمامی ظرفیت های  شیلات در زمینه تکثیر و تولید ماهیان سردآبی  وجود دارد که مانع تحقق اهداف مورد نظر مشود.میبایست موانع از سر راه تولید آبزیان برداشته شود و دولت با ایجاد انگیزه های ویژه از جمله بخشودگی مالیاتی،کاهش نرخ بهره تسهیلات اعطایی به تولید کنندگان و ارائه خدمات مشاوره ای از تولید این صنعت حمایت جدی داشته باشد

تهیه وتنظیم:مهندس اکبر خدیش مدیر کل شیلات استان لرستان 

              مهندس مهرداد مرادی معاون شیلات استان لرستان  

           مهندس غلامحسین اکبری مسئول شیلات بروجرد